*

Hiệu đề trên gốm sứ cổ Trung Hoa, được hiểu rộng là những ký hiệu hay ký tự được vẽ giỏi viết bên trên các thành phầm ấy, tức hoa áp 花押, họa áp 画押 và khoản 款, lạc khoản 落款, khoản thức 款 识, luôn luôn thu hút sự quan tâm của những nhà nghiên cứu và phân tích về gốm sứ cổ tương tự như các bên sưu tập cổ vật. Nó rất có thể cho tưởng tượng về niên đại của sản phẩm, tín đồ hay xưởng sản xuất sản phẩm, fan hay nơi sử dụng sản phẩm, và cả mục tiêu sử dụng ngoài công năng vật dụng bao gồm của sản phẩm…

Tác trả Davison G., trong The Handbook of Marks on Chinese Ceramics (1994), phân nhóm các hiệu đề (marks) trên đồ dùng gốm sứ trung hoa thành: hiệu đề đế hiệu (imperial reign marks); hiệu đề vị trí (place marks); hiệu đề hiến tặng kèm hay chúc tụng (marks of dedication or good wishes); hiệu đề của nghệ nhân gốm (potters’ marks); hiệu đề ban thưởng (marks of commendation); các biểu tượng dùng như hiệu đề (symbols used as marks); hiệu đề tưởng vọng (commemorative marks); hiệu đề niên đại (date marks) <2>. Tuy nhiên ở bảng liệt kê các hiệu đề với con số khá đa dạng và phong phú (1839 hiệu đề), ông lại thu xếp theo vật dụng tự sau:

– nhóm hiệu đề viết theo lối khải thư (kaishu) bao gồm: hiệu đề đế hiệu; hiệu đề 1 cam kết tự; hiệu đề 2 cam kết tự; hiệu đề 3 ký kết tự; hiệu đề 4 ký tự quần thể biệt do chữ đường chế 堂製; hiệu đề 4 ký tự khu biệt bởi chữtrai chế 齋製; hiệu đề 4 ký tự với chữ đường 堂 hoặc trai 齋 nhưng không tồn tại chữ chế 製; hiệu đề 4 cam kết tự khu biệt do chữ chế 製; hiệu đề 4 cam kết tự khu vực biệt vì chưng chữ tạo 造; hiệu đề 4 ký kết tự khác; hiệu đề 5 cam kết tự; hiệu đề 6 ký tự; hiệu đề 7 ký tự; hiệu đề 8 ký kết tự; hiệu đề bên trên 8 ký tự; hiệu đề niên đại .

Bạn đang xem: Trung quốc công bố 1

– nhóm hiệu đề viết theo lối triện thư (zhuanshu) gồm những: hiệu đề đế hiệu; những hiệu đề và hiệu đề kết hợp hình tượng khác.

– Nhóm các biểu trưng cần sử dụng như hiệu đề.

Tác mang Trần Đức Anh đánh (2008), khi phân tích các hiệu đề trên vật sứ thời Nguyễn đặt làm cho ở Trung Hoa, bao gồm ghi nhận giống như rằng “dựa vào chân thành và ý nghĩa của văn tự, hoàn toàn có thể phân các loại hiệu đề thành hầu như nhóm sau: hiệu đề đế hiệu; hiệu đề niên đại; hiệu đề địa danh; hiệu đề hiến tặng, chúc tụng; hiệu đề mang tính năng vương huy; hiệu đề của bạn thợ gốm; hiệu đề ca ngợi, biểu dương; hiệu đề tưởng niệm; hiệu đề biểu tượng…” <1>. Phân các loại như thế, dẫu vậy trong phụ lục về hiệu đề, ông thu xếp theo đồ vật tự: hiệu đề 1 chữ Hán; hiệu đề 2 chữ Hán; hiệu đề 3 chữ Hán; hiệu đề 4 chữ Hán; hiệu đề trên 4 chữ Hán; hiệu đề viết theo phong cách chữ triện hoặc chữ lệ; chủ thể trang trí được viết như hiệu đề; phần đông hình vẽ sử dụng như hiệu đề.

Có thể nhận ra cả nhì bảng liệt kê của hai người sáng tác trên những chú trọng đến sự phân loại ví dụ theo hình thức của các hiệu đề.

Ở Hồng Kông hiện tại nay, chẳng hạn theo trang mạng www.chinabogu.com , sự phân loại hiệu đề gốm sứ – đào từ khoản 陶瓷款 hơi là chi tiết theo chân thành và ý nghĩa nội dung của chúng: hiệu đề niên đại – kỉ niên khoản 纪年款; hiệu đề năm âm lịch – can chi khoản 干支款; hiệu đề tên hoàng cung – cung năng lượng điện danh khoản 宫殿名款; hiệu đề tên và chữ đường (cũng rất có thể hiểu là cung điện) – đường danh khoản 堂名款; hiệu đề thương hiệu chức quan tiền – quan trường đoản cú khoản 官字款; hiệu đề tên và chữ phủ – phủ danh khoản 府名款; hiệu đề tên cùng chữ quán – cửa hàng danh khoản 馆名款; hiệu đề tên cùng chữ trai – trai danh khoản 斋名款; hiệu đề tên và chữ hiên – hiên danh khoản 轩名款; hiệu đề tên cùng chữ các – những danh khoản 阁名款; hiệu đề tên với chữ cư – cư danh khoản 居名款; hiệu đề tên và chữ viện – viện danh khoản 院名款; hiệu đề tên với chữ thất – thất danh khoản 室名款; hiệu đề tên và chữ ốc – ốc danh khoản 屋名款; hiệu đề tên với chữ thu tàng – thu tàng danh khoản 收藏名款; hiệu đề tên với chữphòng – phòng danh khoản 房名款; hiệu đề tên với chữ lâu – lâu danh khoản 楼名款; hiệu đề là các câu tốt lành – cát ngữ khoản 吉语款; hiệu đề khen tặng, ca ngợi – tán tụng khoản 赞颂款; hiệu đề bao gồm chữ trân ngoạn – trân ngoạn khoản 珍玩款; hiệu đề tất cả chữ giai khí – giai khí khoản 佳器款; hiệu đề tất cả chữ cung khí – cung khí khoản 供器款; hiệu đề tên người – nhân danh khoản 人名款; hiệu đề thương hiệu xưởng chế tạo ra – xưởng danh khoản 厂名款; hiệu đề là mẫu vẽ – đồ án khoản 图案款; hiệu đề là chữ số – số từ bỏ khoản 数字款; hiệu đề là văn từ – văn từ bỏ khoản 文字款; với vài dạng hiệu đề khác.

Tra cứu các tư liệu cũ, công ty chúng tôi nhận thấy Hobson R. L. Trong Chinese Pottery & Porcelain – An tài khoản of the Potter’s Art in trung quốc from Primitive Times khổng lồ the Present Day (1915) vốn đã lời khuyên sự phân nhóm cùng xếp loại các hiệu đề trên thứ gốm sứ Trung Hoa hoàn toàn theo ý nghĩa của chúng. Phần được Hobson rất chú ý là các hiệu đề chỉ địa điểm ở “hall marks” vì bao hàm trong đó đầy đủ chữđường 堂, trai 齋, đình 亭, hiên 軒, quán 館, phòng 房,  居 …, tức hồ hết nơi cư trú <3>. Theo Hobson, những hiệu đề này rất có thể là thương hiệu hiệu của xưởng sản xuất hoặc là tên của địa điểm sẽ áp dụng các sản phẩm gốm sứ đó. Quanh đó ra, như cố gắng của các nhà nghiên cứu và phân tích từ xưa mang đến nay, ông cũng xác lập niên biểu sử dụng của các hiệu đề, lấy ví dụ hiệu đề của thợ gỗ gốm… tuy vậy sự phân biệt chân thành và ý nghĩa của phần đa Hán từ bỏ chỉ chỗ ở theo Hobson gồm thể chưa đầy đủ với có biệt lập với giải pháp phân nhiều loại ngày nay, nghiên cứu của Hobson cung ứng một số hiệu đề hiện thật sự cực nhọc tìm thấy tiêu phiên bản minh họa và thậm chí có thể ít người biết đến.

Xin trình làng lại tại đây một vài hiệu đề được liệt kê theo cách xếp nhiều loại của Hobson cùng phần diễn giải của ông, với hình mẫu vẽ nguyên dạng hiệu đề (hình 1a~8a), để so sánh với phần nhiều bảng phân loại phổ biến hiện nay, chẳng hạn của Davison. Ở một trong những chỗ, Hobson còn ghi dĩ nhiên mốc thời gian sử dụng các hiệu đề đó. Những dạng hiệu đề đế hiệu, do đã hơi quen thuộc, đề nghị xin được lược bớt. Cửa hàng chúng tôi ghi dìm theo Hobson, nhưng tất cả chú một số trong những điểm tồn nghi.

Lưu ý rằng hình vật mẫu in kèm chỉ mang tính chất tham khảo phụ thêm, vì chưa có điều kiện đánh giá và thẩm định niên đại. Nhóm những hiệu đề đế hiệu cũng tương tự nhóm các hiệu đề niên đại, trên kim chỉ nan (cùng với đa số dấu hiệu khác ví như lối vẽ) hoàn toàn có thể giúp cho các nhà sưu tập xác định được mốc về tuổi của thiết bị phẩm. Từ các hiệu đề có khi còn xác định được nhiều tính chất khác của sản phẩm. Chẳng hạn về xuất xứ, như vùng nam trung hoa với những xưởng cấp dưỡng ở vùng Đức Hóa – Phúc Kiến, tên của những hiệu đề thông thường có chữ hưng 興,  記 <5>. Một vài món bạch từ 白瓷 hơi tinh xảo và trang nhã ghi hiệu đề đế hiệu màu xanh lá cây chàm <6> có lẽ rằng đúng là các vật dụng dùng riêng cho hoàng gia. Hay như là 1 số hiệu đề lại chỉ thấy trên đồ gia dụng sứ ký kiểu cấp dưỡng riêng cho thị phần Việt Nam. Tuy nhiên, một món đồ mang hiệu đề Khang Hi niên chế 康煕年製, dù không thể được sản xuất trước năm 1662, thì trả toàn rất có thể được tiếp tế vào nuốm kỷ 20, 21 này.

Xem thêm: Thuốc Điều Trị Tuyến Giáp Levothyroxin, Công Dụng & Liều Dùng Hello Bacsi

Chú thích:

1. Hobson viết rằng Trần Quốc Trị Tạo 陳 国治造 là hiệu đề vào trong thời gian 1700. Tài liệu Hồng Kông bây giờ ghi nhận có nghệ nhân è cổ Quốc Trị thời Đạo Quang đơn vị Thanh (1821-1850), tất cả khoản thức là Trần Quốc Trị Tác 陳国治作.

2. Thiên Địa độc nhất Gia Xuân 天地一家旾 là tên gọi một gian năng lượng điện trong Viên Minh Viên 圓 明園 của hoàng gia triều Thanh. Đây là hiệu đề của từ khí dùng trong điện ấy, giành riêng cho Từ Hi thái hậu, và do vậy hoàn toàn có thể xếp nó vào team “Palace marks” chứ không hẳn hiệu đề để chúc mừng. Đại Nhã Trai 大雅齋 là khoản đi kèm theo với ấn triện Thiên Địa tốt nhất Gia Xuân. Đáy các món từ khí này còn có hiệu Vĩnh Khánh trường Xuân 永慶長春. Đây mới là hiệu đề chúc mừng.

 

Tài liệu dẫn:

1. TRẦN ĐỨC ANH SƠN (2008), Đồ sứ ký kiểu thời Nguyễn. NXB Đại học tổ quốc Hà Nội.

2. DAVISON G. (1994), The Handbook of Marks on Chinese Ceramics. St. Andrews Press, Wells, Somerset.

3. HOBSON R. L. (1915), Chinese Pottery and Porcelain – An tài khoản of the Potter’s Art in trung quốc from Primitive Times to lớn the Present Day. Funk và Wagnalls Company, new york – Cassell và Company Limited, London.

4. DIỆP BỘI LAN 叶佩兰 (chủ biên) (2006), Cổ từ bỏ thu tàng nhập môn bách khoa 古瓷收藏入门百科. Cát Lâm xuất bản tập đoàn hữu hạn trọng trách công ty 吉林出版集团有限责任公司.

5. HOÀNG XUÂN HOÀI, TRỊNH KIM CẦN 黄春淮 郑金勤 (2003), Đức Hóa thanh hoa ngũ thái tự toàn thư 德化青花五彩瓷全书. Phúc kiến mỹ thuật xuất bạn dạng xã 福建美术出版社.

6. THẢO THIÊN LÍ 草千里 (2004), Hồng Kông bạch từ bỏ giám định 中国白瓷鉴定. Phân tách Giang đại học xuất bản xã 浙江大学出版社.