Vào đa số ngày thời điểm đầu tháng 6, khi dư luận Việt Nam, Campuchia và những người dân tôn trọng sự thật trên trái đất còn đang từ bỡ ngỡ đến rất lực làm phản đối phát biểu sai sự thật của ông Lý Hiển Long, Thủ tướng Singgapore về chế độ diệt chủng Pôn Pốt với vai trò của quân đội nước ta trong việc sát cánh cùng nhân dân Campuchia tiến công đổ cơ chế diệt chủng, tôi đã tìm đến vùng đất An Giang xa xôi trực thuộc miền tây-nam của Tổ quốc, tìm đến một di tích lịch sử lịch sử nước nhà hiện còn lưu giữ giữ hàng vạn bộ hài cốt: đơn vị mồ bố Chúc thuộc thị trấn Ba Chúc, thị trấn Tri Tôn. Trên Di tích giang sơn được bộ VH-TT (cũ) công nhận từ thời điểm tháng 7-1980 này, ngoài việc lưu giữ hài cốt của rất nhiều người dân vô tội bị giáp hại, cũng còn giữ lại những mẩu chuyện hết mực bi thương, gian khổ đến thuộc cực, níu bước đi du khách ngay sát xa…

*

Nhà Trưng bày triệu chứng tích tội trạng của bọn Pôn Pốt ở thị trấn Ba Chúc (Tri Tôn)

Thảm sát tại một vùng quê

Tôi hy vọng kể về một mẩu chuyện cách trên đây 40 năm. Thời gian ấy, ba Chúc là 1 trong xã thuộc huyện Bảy Núi, cách biên giới nước ta - Campuchia chỉ 3,5km. Vào đầu năm 1977, số lượng dân sinh của ba Chúc rộng 16.000 người, chủ yếu sống bằng nghề nông nghiệp, tiểu bằng tay thủ công nghiệp truyền thống, mua sắm nhỏ. Đây cũng là vùng đất khởi xướng và trung trung tâm của đạo Tứ Ân Hiếu Nghĩa, với khá nhiều buổi sinh sống lễ hội, lễ cúng phản ánh đời sống tinh thần đa dạng và phong phú của bạn dân địa phương.

Bạn đang xem: Di tích lịch sử nhà mồ ba chúc: chứng tích về một cuộc thảm sát và những câu chuyện bi thương níu chân du khách

*

Hàng trăm gia đình phải sinh sống cảnh màn trời chiếu khu đất vì bọn Pôn Pốt đốt phá công ty cửa

*

Dụng nạm giết người dã man của bầy Pôn Pốt

Chùa Phi Lai là một trong những vị trí bị hủy diệt nặng nề. Vị trí đây, bọn Pôn Pốt giết sát 300 tín đồ dân vô tội. Dưới bàn thờ tổ tiên của chùa gồm 43 người lẩn trốn, cũng trở thành chúng cần sử dụng lựu đạn giết bị tiêu diệt 40 người. Tại miếu Tam Bửu, quân Pôn Pốt bắt rộng 800 tín đồ dẫn ra mong sắt Vĩnh Thông, giồng Ông tướng mạo và những nơi khác phun chết. Cánh đồng núi Phú Cường, bố Chúc, núi Tượng mất đi blue color mát mắt, cụ vào đó là hàng trăm ngàn người bị tiêu diệt nằm ck lên nhau. Họ tử vong vào cảnh đau thương, thân thể không khỏi bệnh lặn. Người và gia sản bị thiệt hại nặng nề, động vật hoang dã cũng chịu chung số phận. Tất cả đều bị giết. Bà Hà Thị Nga (sinh năm 1939) là bạn duy nhất sống sót khi thân phụ mẹ, anh chị em em ruột, chồng, 6 đứa con, thuộc cả loại họ bên trên 100 fan bị thảm sát. Bà Nguyễn Thị Ngọc Sương (sinh năm 1967) thành trẻ không cha mẹ lúc mới 11 tuổi sau giờ chiều ngày 14-4 số phận ấy.

*

Chùa Phi Lai, 1 trong các những vị trí bị tàn phá nặng nề hà trong cuộc chiến tranh biên giới Tây Nam

“Sau thảm sát, tía Chúc chỉ từ lại là một vùng khu đất tan hoang với rất nhiều nỗi đau thương mang đến tận cùng. Đó là giai đoạn trở ngại nhất của bố Chúc. Một số trong những người sinh tồn thì mất bạn thân, không dám trở về quê bởi vì bị ám hình ảnh bởi mọi ký ức khiếp hoàng. Nhưng cũng đều có những fan đã bám trụ lại bởi nghĩa tình với những người đã khuất cũng như sống trọn cùng với vùng khu đất quê hương. Không ít người dân dân chạy giặc trở về đối diện với muôn vàn cực nhọc khăn: không bên cửa, trâu trườn vật nuôi bị giết hết, hoa màu vườn tược bị phá nát” - PGS.TS nai lưng Thị Thanh Vân cùng Lê Hoàng chống (Trường Đại học sài Gòn) đã ghi nhận như vậy trong bài nghiên cứu và phân tích của họ.

Trong hàng ngàn câu chuyện của mỗi mái ấm gia đình ở cha Chúc, bọn chúng tôi tuyệt hảo nhất với câu chuyện của bà Võ Thị Ngọc Châu cùng ông Bùi Văn Lê. Họ đa số là người may mắn sống sót trong khi nhiều bạn trong gia đình bị thảm sát. Để né kẻ thù, ông Lê đưa bạn vợ, 5 con cùng fan cô ruột lên hang trên núi Tượng ẩn nấp. Rất có thể mọi tín đồ sẽ bay nạn nếu không có bầy chó săn. Lần theo giờ đồng hồ chó sủa, bầy Pôn Pốt xả súng vô tội vạ vào hang, đem đi mạng sống của hàng trăm người. Nghe lặng tiếng súng, ông Lê lách mình thoát khỏi miệng hang, phạt hiện bầy giặc vẫn còn ở xung quanh nên lập cập lao bản thân xuống hang cùng ngõ hẻm đá. Lũ chúng quăng nhị quả lựu đạn nữa vào hang... Ngày số phận ấy, ông đã đặt thi hài của từng người thân trong gia đình yêu nằm ngay ngắn trên cỗ ván, rồi phủ miệng hang lại, xong sứ mệnh lịch sử dân tộc của nó với chôn vùi hầu hết nỗi đau khôn tả của mình. Từ đó về sau, hang được lấy tên “hang tía Lê”, là bệnh tích nhói lòng bên trên núi Tượng. Khi mới 33 tuổi, ông đùng một cái mất tất cả. Mỗi lần nhắm đôi mắt lại là ông nghe tiếng vk con cười nói, mở đôi mắt ra chỉ thấy thắt nghẹn trái tim. Tài năng thổi sáo, ông dồn mọi tâm tư nguyện vọng vào giờ sáo tịch mịch, cô độc đến mức người bao phủ chẳng dám đụng vào.

Bà Châu lúc đó 27 tuổi, suýt mừng đón cái bị tiêu diệt trong gang tấc, bị lựu đạn ném vào khi đã núp dưới bàn thờ Phật. Mấy chục con người xung quanh bà lần lượt té xuống. Nằm giữa ngổn ngang thây tín đồ cả đêm, bà bàng hoàng nhận ra mình suôn sẻ đến mức nào! chiến tranh qua đi, cuộc sống vẫn cần tiếp diễn. Trong một lượt đưa người thân trong gia đình đến nơi ông Lê xét nghiệm bệnh, bà lần theo giờ sáo thổi bên trên núi. Ánh trăng phát sáng rõ cảnh đồ gia dụng hoang tàn vị bị Pôn Pốt đốt phá, chiếu rõ người bầy ông tài hoa mà lại bất hạnh. Người lớn hy vọng ông với bà kết duyên. Vậy là năm sau, chúng ta về cùng với nhau, vượt qua hổ thẹn ngùng của cô nàng trẻ, vượt qua nỗi đau và khoảng cách với người đã từng có lần có bà xã con, nỗ lực xóa vứt bóng ma quá khứ. Chúng ta “từ từ bỏ rồi thương” - theo phong cách nói của bà Châu. Bốn đứa con lần lượt ra đời, đều vị ông Lê một tay chăm sóc. Ông thương các con bằng tấm lòng của người phụ vương bình thường, cùng với nỗi ghi nhớ 5 đứa con đã mất. Ông yêu thương bà Châu bằng toàn bộ tình cảm của người chồng đã thử khám phá qua trở thành cố mất vợ. Cuộc hôn nhân của mình hạnh phúc trong suốt mấy mươi năm nay, bù đắp phần nào hầu như mất mát, đau thương trong vượt khứ. Là 2 trong những nhân chứng rất ít của cuộc thảm giáp năm nào, họ đã nỗ lực vươn thoát ra khỏi bóng ma ám hình ảnh của vượt khứ, thiết kế xây dựng tương lai tốt đẹp cho doanh nghiệp và người thân.

Chứng tích muôn thuở cho nạm hệ mai sau

Thảm giáp qua đi, rộng 30 phái đoàn ngoại giao, báo mạng và liên hiệp quốc đang đi đến nơi để tận mắt chứng kiến tận mắt tội tình của bọn Pôn Pốt đối với đồng bào tía Chúc. Hội Chữ thập đỏ An Giang thâm nhập giúp dân gom xác của bạn đã tắt hơi để hỏa táng trong thời điểm tháng 4-1978. Mọi người tranh thủ tra cứu kiếm hầu như gì còn còn sót lại sau thời hạn Pôn Pốt chỉ chiếm đóng trên xã. Đống xương bạn được cất giữ tại nhà mồ, dựng tạm sau chùa Phi Lai. Di đồ gia dụng xương sọ mọi bị sứt mẻ vì bị đập đầu hoặc đạn xuyên phá.

Xem thêm: Top 10 Mẫu Moto Phong Cách Cổ Điển Giá Rẻ Cực Chất 2021, Top 10 Mẫu Moto Cổ Điển Giá Rẻ Tốt Nhất Năm 2021

Đến hôm nay, nhiều người dân vẫn tìm đến chứng tích căm thù Nhà mồ cha Chúc, vị trí được coi là một bạn dạng cáo trạng về tội ác khử chủng của Pôn Pốt, muôn đời còn ghi nhớ. Nỗi nhức này mãi mãi vẫn còn trong ký ức của dân tộc việt nam và của những tình nhân chuộng cuộc sống hòa bình trên cầm giới. Ở đó, 1.159 bộ tro cốt được gìn giữ, là các thứ còn sót lại của 3.157 người dân bị thảm sát, được sắp xếp theo độ tuổi, như: 86 đàn bà trên 60 tuổi; 155 thiếu nữ từ 21 đến 40 tuổi; 88 thanh nữ từ 16 đến 20 tuổi; 264 trẻ nhỏ từ 3 cho 15 tuổi; 23 phái nam từ 16 đến 20 tuổi...

 Năm 1979, quần thể đơn vị mồ được xây dựng tất cả 7 hạng mục: công ty mồ, bia căm thù, nhà truyền thống, đơn vị thủy tạ, hồ nước sen, công ty khách với vòng rào. Khu công ty mồ cha Chúc được sản xuất lên giữa hai ngôi miếu để ghi lại tội ác diệt chủng được hiểu do bọn Pôn Pốt khiến ra. Sàn nhà cao, tất cả chín bậc thềm, bốn cạnh hình vuông, bốn chiếc cột đỡ white ngà tạo thành hình lưỡi kiếm kháng thẳng xuống đất, vì kèo bên trên, chỗ tiếp ngay cạnh cột bao gồm hình bàn tay nuốm chặt chuôi gươm. Ở thân là nhà kính xây hình chén giác, mỗi khía cạnh xếp nhiều tầng những sọ người, với nhì hốc mắt đang chú ý vào du khách; bên trong, xếp ngay ngắn xương ống chân, ống tay. Để kéo dãn dài tuổi lâu những bộ khung này, ngành trình độ phải cần sử dụng sáp nấu sôi phủ phía bên ngoài xương kiêng oxy hoá, sử dụng vật kháng ẩm. Mặc dù nhiên, số hài cốt có hiện tượng ngả màu cùng mục ở đoạn xương sụn và xương trẻ em. Năm 1989, Sở Văn hoá và bảo tàng An Giang đã triển khai lấy số hài cốt này ra làm cho vệ sinh, vệ sinh chùi, dìm tẩm hoá chất rồi phơi khô.

*

Không ai không rùng mình lúc đến thăm đơn vị mồ cha Chúc

Năm 2013, nhà mồ được phát hành lại, là một trong quần thể dự án công trình rộng khoảng 5ha, có nhà mồ, công ty lưu niệm, hội trường và miếu Tam Bửu, Phi Lai, kinh phí gần 30 tỷ đồng. Điểm nhấn dự án công trình Nhà mồ tía Chúc hiện tại tại được thiết kế hình hoa sen úp ngược, với 8 cánh hoa sen được sơn màu sắc trắng, nhằm giảm sút cảnh bể dâu chết chóc. Từng cánh hoa sen là khu vực trưng bày một đội nhóm hài cốt theo độ tuổi, nam nữ khác nhau. Ngày càng có rất nhiều du khách tới tham quan, độc nhất là vào 16-3 âm định kỳ hàng năm, khi diễn ra lễ giỗ bè đảng tưởng niệm nạn nhân vào vụ thảm sát. Theo thống kê lại của huyện Tri Tôn, khu Di tích nước nhà Nhà mồ bố Chúc, chùa Tam Bửu - Phi Lai nóng bỏng hơn 500.000 lượt khách mang lại tham quan, bái viếng mỗi năm.

Trước khi ubnd tỉnh An Giang quyết định triển khai Dự án chi tiêu mở rộng với xây bắt đầu Khu Di tích lịch sử dân tộc Nhà mồ tía Chúc, có ý kiến cho rằng buộc phải thiêu hủy cục bộ 1.159 cỗ hài cốt, nhằm “xóa bỏ quá khứ, hướng đến tương lai”. Tuy nhiên, số đông ý con kiến của các đồng minh lão thành biện pháp mạng, những nhà siêng môn, nhà kỹ thuật trong nước, đại diện thay mặt các ngành tỉnh, Đạo hội Tứ Ân Hiếu Nghĩa… phần lớn không đồng ý với khuyến cáo này. đơn vị mồ bố Chúc lưu giữ giữ những bộ hài cốt được coi như minh chứng sống về tội ác hung tàn của lũ diệt chủng. Vày đó, việc không ngừng mở rộng và xây bắt đầu nhà mồ phải gắn liền với công tác làm việc lưu giữ, trưng bày phần đông bộ tro cốt còn còn lại được tốt hơn, trang trọng hơn. 

*

Đông đảo người dân liên tục đến dâng hương tưởng niệm các nạn nhân vào thảm sát ở bố Chúc

Vì thế, khi tới với khu vực Di tích quan trọng đặc biệt này, du khách có thể nắm rõ toàn bộ tình tiết vụ thảm gần kề năm xưa, với đông đảo hình ảnh, hội chứng tích và chú giải rõ nét, rất đầy đủ tại nhà Trưng bày. Dù hình ảnh đen trắng sẽ ngả màu thời gian, kỹ thuật chụp không được sắc đẹp nét như bây giờ, nhưng không ít hình hình ảnh chân thực, tởm rợn, ám hình ảnh người xem, bởi sự tàn bạo, dã man của đàn diệt chủng. Đến khoanh vùng trưng bày hài cốt, hình như du khách hàng không cảm giác ghê sợ, u ám; nhưng mà ngược lại, nhà mồ được trưng bày, bố trí một bí quyết thoáng đãng, thuộc với không khí cao rộng, rất đầy đủ ánh sáng, ngắn hơn phần nào sự nhức thương, buồn bã. Ở vị trí đây, nhang sương không bao giờ tắt, luôn luôn có fan đến thăm viếng, tham quan. Họ hoàn toàn có thể là khách vãng lai, cũng hoàn toàn có thể là người thân của những hài cốt ấy. Mặc dù là ai đi chăng nữa, những khó kiềm lòng yêu mến cảm, xót xa cho phần lớn con bạn vô tội.

Gần đây, dư luận lại rộ lên việc “xóa sổ” đơn vị mồ ba Chúc. Vày nhà mồ bị xuống cấp, cần sửa chữa thay thế lại, nhưng theo phía nào (thổ táng, hỏa táng hoặc giữ nguyên) được nội cỗ đạo Tứ Ân Hiếu Nghĩa đưa ra bàn bạc. Vừa qua, ubnd tỉnh An Giang khẳng định sẽ thiết kế, bố trí lại các bộ tro cốt trong nhà mồ đến phù hợp, kiếm tìm cách bảo vệ kỹ lưỡng thọ dài, bảo vệ vẻ mỹ quan tiền để thỏa mãn nhu cầu nhu cầu thăm quan của khách du lịch. Vì chưng vậy, đơn vị mồ bố Chúc sẽ tiến hành giữ nguyên, vẫn chính là nơi ghi dấu bệnh tích của vụ thảm cạnh bên năm xưa, và là điểm đến chọn lựa đặc biệt, cực nhọc quên khi khác nước ngoài đến An Giang.